fbpx

Odszkodowanie dla ofiary przestępstwa

Zgodnie z kodeksową zasadą, każdy kto wyrządził szkodę ze swej winy, zobowiązany jest do jej naprawienia. Nie zawsze jest to jednak możliwe, dlatego w celu zrekompensowania szkód osób pokrzywdzonych w najcięższych przestępstwach ustawodawca przewidział możliwość uzyskania stosownej kompensaty.

Rekompensata dla ofiar przestępstw ze Skarbu Państwa

Zasady i tryb przyznawania kompensaty szczegółowo określa ustawa o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych (Dz.U. z 2005 r., Nr 169, poz. 1415 ze zm.).

Kompensata przysługuje wyłącznie w ściśle określonych przypadkach i jest ograniczona do 12.000,00 zł.

Odszkodowanie tylko za trwały uszczerbek lub śmierć

Kompensata stanowiąca zawsze świadczenie pieniężne może być przyznane tylko ofiarom przestępstw lub ich osobom najbliższym. Nie istnieje możliwość uzyskania tego świadczenia za każdą szkodę spowodowaną każdym przestępstwem, lecz tylko przestępstwem powodującym śmierć oraz ciężki uszczerbek na zdrowiu lub inne naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, niezależnie od tego czy sprawca przestępstwa został wykryty, oskarżony lub skazany. Ważne jest jednak, że kompensata może być przyznana, wówczas gdy przestępstwo zostało popełnione na terytorium Polski na osobie obywatela polskiego lub innego obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

W przeciwieństwie do cywilnej kompensaty za czyny niedozwolone ofiara wskazanego wyżej przestępstwa lub jej osoba najbliższa może otrzymać na podstawie tej ustawy kwoty, które pokrywają wyłącznie utracone zarobki lub inne środki utrzymania, koszty leczenia i koszty pogrzebu. Jednak i wtedy warunkiem jej przyznania jest brak możliwości uzyskania takiej rekompensaty z innych źródeł, takich jak: odszkodowanie od sprawcy przestępstwa, z tytułu ubezpieczenia, ze środków pomocy społecznej.

Kto przyznaje kompensatę za przestępstwo?

Kompensatę przyznaje sąd rejonowy, w którego okręgu popełniono przestępstwo. Sąd nie działa z urzędu, dlatego dla otrzymania świadczenia niezbędne jest złożenie odpowiedniego wniosku z uzasadnieniem. Termin do złożenia wniosku o kompensatę to tylko 2 lata od dnia popełnienia przestępstwa. Po upływie tego terminu nie istnieje już możliwość na uzyskanie świadczenia, gdyż uprawnienie to wygasa. Po przeprowadzeniu postępowania, którego uczestnikiem jest także prokurator, sąd rejonowy wypłaca świadczenie w terminie miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia o przyznaniu kompensaty.

Jednak nie w każdym przypadku można liczyć na uzyskanie świadczenia, chociażby zostało popełnione określone przestępstwo, a zaistniała szkoda wskazana przez ustawę. Istotne jest, czy postępowanie karne zostanie umorzone w oparciu o jedną z przyczyn bądź też czy zostanie wydany wyrok uniewinniający. W razie ich zaistnienia świadczenie nie zostanie przyznane, a to które zostało wypłacone będzie musiało być zwrócone.

Kompensata dla ofiar niektórych przestępstw nie jest pełną formą odszkodowania, które można uzyskać w oparciu o przepisy prawa cywilnego, ale daje sposobność jakiegokolwiek wsparcia finansowego, gdy nie ma innych możliwości. Często może być jedynym świadczeniem, zwłaszcza gdy sprawca przestępstwa nie może zostać wykryty.